Türkiye’de İş Kazaları: Yüzde 90’ı Önleyici Tedbirlerin Göz Ardı Edilmesinden Kaynaklanıyor
Türkiye’de her yıl on binlerce çalışanın yaralanmasına veya hayatını kaybetmesine neden olan iş kazaları, hem bireyler hem de ülke ekonomisi için ciddi kayıplar yaratıyor. Trafik kazalarının ardından en çok can ve mal kaybına yol açan bu kazaların, yıllık maliyetinin 10 milyar doları aştığı tahmin ediliyor. Aydın’da iş sağlığı ve güvenliği alanında öncü firmalardan Polat OSGB Sorumlu Müdürü İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, bu vahim tablonun temelinde yatan nedenleri ve alınması gereken önlemleri değerlendirdi.
İş Güvenliği Tedbirleri Bir Maliyet Değil, Önemli Bir Yatırımdır
Emin Tükel, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) konusunda alınan tedbirlerin bir masraf kalemi olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Tükel, iş kazalarının önlenmesi için yapılan harcamaların, uzun vadede çok daha büyük kayıpları önleyen stratejik bir yatırım olduğunu belirtti. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 2013 yılından bu yana yürürlükte olduğunu ve 2025 itibarıyla tüm iş yerlerini kapsayacağını hatırlatan Tükel, bu kanunla birlikte geçen 10 yılı aşkın sürede iş güvenliğinin öneminin daha net anlaşıldığını ifade etti. İstatistikler, kazaların büyük çoğunluğunun insan kaynaklı ihmaller ve alınmayan basit önlemlerden kaynaklandığını gösteriyor. Avrupa’da iş kazaları sıralamasında üst sıralarda yer alan Türkiye’nin, bu kazalar nedeniyle kaybettiği yıllık 10 milyar dolarlık ekonomik değerin sadece yüzde 25’i önleyici tedbirlere harcandığında, hem can kayıplarının hem de ekonomik kayıpların önemli ölçüde azaltılabileceği hesaplanıyor.
Farkındalık Eksikliği ve ‘Bana Bir Şey Olmaz’ Sendromu
Polat OSGB Sorumlu Müdürü Tükel, iş güvenliği alanında karşılaştıkları en büyük sorunun, işverenler ve çalışanlar arasındaki farkındalık eksikliği olduğunu dile getirdi. Pek çok işverenin İSG hizmetlerini bir maliyet unsuru olarak gördüğünü belirten Tükel, alınmayan her önlemin, ilerleyen süreçte çok daha büyük bir maliyet ve telafisi imkansız sonuçlar doğurduğunu söyledi. Tehlike sınıfı ne olursa olsun tüm iş yerlerinin İSG hizmeti almak zorunda olduğunu hatırlatan Tükel, kazaların genellikle basit ve kolayca alınabilecek önlemlerin göz ardı edilmesinden kaynaklandığını vurguladı.
Kazaları Önleyecek Temel Adımlar Nelerdir?
İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, iş kazalarını azaltmak için atılması gereken somut adımları sıraladı:
- Elektrik panolarının düzenli olarak kontrol edilmesi,
- Makine koruyucularının yerinde ve aktif tutulması,
- Yüksekte çalışma ekipmanlarının işe uygun ve standartlara (TS EN) göre seçilmesi,
- Kimyasal etiketlerinin güncel ve anlaşılır olması,
- Çalışanlara yönelik düzenli ve etkili İSG eğitimlerinin verilmesi.
Bu temel adımların atılmasıyla birçok ağır yaralanma ve ölüm vakasının önüne geçilebileceğini belirten Tükel, Türkiye’deki en büyük tehlikenin ‘Bana bir şey olmaz’ düşüncesi olduğunu söyledi. Çalışanların alışkanlık haline getirdiği risk alma davranışlarının ve kişisel koruyucu donanımları (KKD) kullanmamanın, bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel bir kumar olduğunu ifade eden Tükel, bu kumarın kaybedeninin genellikle çalışanlar olduğunu sözlerine ekledi. Güvenli bir çalışma ortamı için hem işverenlerin hem de çalışanların üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmesi büyük önem taşıyor.
